Witamy na platformie
Wejście do serwisu dla farmaceutów Sanofidlaaptek.pl wymaga potwierdzenia oświadczenia widocznego na stronie. Jeśli nie spełniasz wymienionych warunków, kliknij przycisk NIE.

Oświadczam, że jestem farmaceutą lub osobą prowadzącą zaopatrzenie w produkty lecznicze.
TAK
NIE

Wątroba sama nie wyzdrowieje

22-10-2018

Autor: Alicja Dusza

Co niszczy pracę wątroby? Alkohol, leki, zła dieta? O tym z dr. n. med. Ireneuszem Gierblińskim, gastroenterologiem rozmawia Alicja Dusza. 

Fot. Thinkstock / Getty Images

Powszechnie uważa się, że wątroba pełni przede wszystkim funkcję „oczyszczającą”? Z czego nas „oczyszcza”?

Wątroba jest, nie bez powodu, największym narządem w jamie brzusznej. To taka „przetwórnia” w naszym organizmie z różnymi funkcjami. Jej głównymi zadaniami są: nadzór nad wszelkimi procesami metabolicznymi, detoksykacyjnymi i oczyszczającymi. Poza tym trzeba wymienić jej kolejną ważną funkcję - immunologiczną. Wątroba oczyszcza nas, można powiedzieć, niemalże ze wszystkiego, ponieważ produkty dostarczone do organizmu, te dobre i złe, są metabolizowane. Metabolizowane są zarówno węglowodany, jak i białka, i tłuszcze. To właśnie w wątrobie odbywa się regulacja gospodarki tłuszczowej. Bardzo ważną funkcją wątroby jest też metabolizm leków. W tym celu wątroba wyposażona jest w ważne enzymy np. cytochrom P450. Nawet ponad tysiąc znanych leków jest przetwarzanych przez ten narząd. Drugim czynnikiem toksycznym, zewnętrznym, który metabolizuje wątroba, jest alkohol. Leki i alkohol - dwa główne egzogenne czynniki toksyczne oraz wiele czynników endogennych, są przez wątrobę zamieniane w związki nietoksyczne np. amoniak w mocznik, alkohol w kwas octowy, ale pośredni produkt, czyli aldehyd octowy jest, niestety produktem toksycznym. Dużo więc jest funkcji wątroby, a odpowiedź na pytanie z czego nas oczyszcza brzmi: prawie ze wszystkiego co jest niebezpieczne, zarówno to, co wytwarza sam organizm, jaki i to co wprowadzamy do organizmu (np. konserwanty, alkohol i leki). Wiele leków, które nas leczą, ma, niestety, także pewne właściwości toksyczne. Jedne z najgorszych, najcięższych chorób wątroby są związane z nadmiernym stosowaniem leków. Polekowe uszkodzenia wątroby mogą przebiegać ciężko, a nawet prowadzić do zgonów, kiedy dochodzi do niewydolności wątroby.

Co może mieć największy negatywny wpływ na wątrobę?

Niewątpliwie w Europie jedną z najczęstszych przyczyn chorób wątroby jest alkohol. W USA w tej chwili choroby metaboliczne takie jak otyłość i zaburzenia gospodarki węglowodanowej i tłuszczowej mają największy wpływ na pracę wątroby. Chcę zwrócić uwagę, że równie dużym obciążeniem dla tego narządu mogą być nie tylko leki, ale także suplementy diety. Mogą one również doprowadzać do ciężkich uszkodzeń wątroby. Dotyczy to również leków ziołowych.

Skoro alkohol to jedna z najczęstszych przyczyn chorób wątroby w Europie, to czy problem uszkodzenia wątroby w większej części dotyczy mężczyzn?

Oczywiście, dlatego, że na chorobę alkoholową mężczyźni chorują trzy razy częściej niż kobiety. Ale, trzeba zauważyć istotną rzecz – tolerancja alkoholu u mężczyzn jest większa niż u kobiet. Może być to związane z wielkością wątroby – u kobiet jest ona mniejsza. Procesy enzymatyczne, w które jest uzbrojona wątroba do walki z toksycznymi metabolitami alkoholu, są bardziej rozwinięte u mężczyzn niż u kobiet. Czyli, kobiety są bardziej wrażliwe na uszkodzenie wątroby przez alkohol, ale rzadziej nadużywają alkoholu. Mężczyźni zaś są bardziej uzbrojeni w procesy naprawcze, ale spożywają więcej alkoholu niż kobiety.

Czy można zahamować lub odwrócić szkody, które w wątrobie spowodowały leki albo alkohol?

Najpewniejszym sposobem jest odstawienie czynnika toksycznego, czyli leków lub alkoholu. Odwrócić szkód nie można, nie ma tak cudownie działających leków. Wątroba nie wyzdrowieje, jeśli się będzie nadal stosowało alkohol czy przyjmowało te leki, które są akurat osobniczo szkodliwe. A jak już powiedziałem, ponad tysiąc leków metabolizowanych w wątrobie może wywołać działanie hepatotoksyczne. Zwykle w takich przypadkach zaleca się tzw. preparaty pomocnicze, które stosuje się po odstawieniu głównych czynników toksycznych, i które pomagają przywrócić wątrobie jej prawidłowe czynności. Trzeba też pamiętać o jednym, że komórka wątrobowa, czyli hepatocyt nie jest czymś stałym. Ona ginie, a na jej miejsce powstaje nowa. Nieustannie trwa proces samoregeneracji wątroby. Jeśli chodzi o preparaty, które się często stosuje, czyli leki które wspierają regenerację wątroby i przywracają pracę narządu należy wymienić te zawierające wysokooczyszczone fosfolipidy niezbędne lub sylimarynę. Zwykle są to leki roślinne, czyli uzyskiwane z soi, czyli tam gdzie są fosfolipidy, albo ostropestu plamistego zawierającego  sylimarynę.

Powiedział Pan, że jeżeli pacjent ma uszkodzenie wątroby związane z lekami, to najlepiej jakby je odstawił?

Często jest tak, że jeśli jest lek wywołujący działanie hepatotoksyczne to powinien być odstawiony. Jeśli nie może być odstawiony, to trzeba pogodzić się z tym, że wątroba w okresie przyjmowania takiego leku będzie działała gorzej. Tacy pacjenci są kandydatami do stosowania leków pomocniczych, które w jakimś stopniu wątrobę chronią i zapobiegają uszkodzeniom. 


SAPL.PCH.15.08.0620